Boterea birbanatzeko bidean: diru-bidalketak, genero-harremanak eraldatzeko tresna Afrikan

Diru-bidalketak pertsona migratzaileen eta sorterriko senideen arteko loturen erakusgarri dira.  Helmugako herrialdeetatik jatorriko herrialdeetara egiten den diru-transferentzia hori migrazioaren alderdirik agerikoena da. Diru-bidalketei esker, familia askok bizimodu duinagoa dute Afrikan, horrela ordaintzen dituzte mantenua, etxebizitza, hezkuntza eta osasuna, nagusiki.

Migratzaile afrikarren kasuan, diru-bidalketa betebehar gisa hartzen dute, familiarekiko obligaziotzat. Horrela ulertzen dute bai sorterrian gelditzen direnek eta bai alde egiten dutenek. Afrikan, orokorrean, guraso zaharrak zaintzeko ardura betebehartzat dute, ildo horretan daude sozializatuta. Eta erantzukizun hori handiagoa da seme-alaba nagusiaren kasuan, nahiz eta gaur egun baliabide ekonomiko gehien dituen seme-alaba arduratzen den gurasoez. Seme-alabak bizitza-aseguru dira, eta ikuspegi hori oinarri hartuta afrikar guztiak seme-alabak izatera bultzatzen dituzte. Kontuan hartu behar da gizarte-babeseko sistema oso urria dela eta gutxi batzuk laguntzera iristen dela bakarrik. Semea edo alaba egoera ekonomiko jakin bat izatera iristen denean, gurasoek ez dute eskatu ere egin behar: hark badaki bere eginbeharra zein den; erantzukizun hori duela jakinik hazi da. Migratzaile afrikarrentzat ia ezinezkoa da ardura horri muzin egitea. Aurreikuspen hori ez betetzea haserre eta gatazka ugariren iturri izaten da.

Diru-bidalketei esker, sorterrian diren familiek oinarrizko beharrak betetzen dituzte eta migratzaileek euren eginbeharra bete dutela sentitzen dute. Halaber, bidaltzaileak erabakitzeko ahalmen handiagoa izaten du familia-kontuetan, eta horrek generoen eta belaunaldien arteko harremanetan aldaketa ahalbidetzen du, patriarkalak eta gerontokratikoak diren gizarteetan, Afrikakoetan, kasu. Dirua bidaltzeak zuzeneko eragina du, bidaltzaileari iritzia eskatzen zaio eta haren erabakiak kontuan hartzen dira.

Ahalmen ekonomiko handiagoa izateak eragina du familiaren barruan eta sorterriko gizartean estatus hobea lortzeko orduan. Migratzailearen kalifikazio profesionala eta laneko sektorea edozein dela, emigratu eta familiari dirua bidaltzeak emakumeen ospea sustatzen du. Emakumea familiaren hornitzaile nagusi bilakatzean, boterea birbanatu egiten da eta estatus hobea lortzen du sorterriko gizarte-eskalan.

 

Diario Vasco eta El Correo egunkarietan, gaur 2018ko maiatzaren 25ean, Jeanne-Rolande-ren artikuluaren itzulpena.

 

 

 

Anuncios

Afrikari buruz eta etorkizunari begira, hitz egin dezagun!

 “Erraza da pobrezia idealizatzea, pobreek egite eta borondate eza berezkoa balute  bezala ikusiaz. Erraza da berauei giza duintasuna kentzea, erruki objektuetara murriztuaz. Hau inoiz baino nabarmenagoa izan da Afrikarri buruz komunikabideetatik eman den ikuspegian, non pobrezia eta gatazkak testuingurutik kanpo landu diren.”  Chimamanda Ngozi Adichie (nigeriar idazlea)

Afrika, bai nazioarteko garapen prozesuetan, bai bere barne-garapenean, inoiz baino gehiago inplikatzen ari da, nazioarteko komunitateari ikasgai handi bat ematen ari delarik. Afrikako hamahiru herrialdeek (Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Kamerun, Cabo Verde, Txad, Boli Kosta, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Djibuti, Eritrea, Etiopia eta Ekuatore Ginea), beraien borondatez, garapen iraunkorraren inguruko 2030 Agendaren jarraipena aurkeztuko dute New York hirian, uztailaren 10 eta 19 bitartean ospatuko den Nazio Batuetako goi-mailako Foro Politikoan. Afrika kontinentea, 2030 Agendara iristeko, 2015 ondorengo programaren negoziazioetan funtsezko aktorea izan da. Aldiz, Espainia, oraindik ez da hasi Agendaren jarraipenerako plan eta adierazleekin, eta nazioarte mailan onarturiko helburuak gauzatzeko interes politiko gutxi erakusten ari da.

Hortaz, kontinentearen zailtasunak eta erronkak itzelak izan arren, izan diren aurrerapenak ikusarazi nahi ditugu, batez ere genero-berdintasunaren arloan. Maiatzaren 25 honetan, Nazioarteko Afrikaren Egunean, Afrikaren Alde Taldeak, afrikar emakume aktibisten aldarrikapenak azpimarratzen ditugu, berdintasunaren bidean daramaten borrokarekin bat eginez.

Guzti honen adierazgarri da laurogei eta laurogeita hamarreko hamarkadetan afrikar emakume askoren antolaketa alderdi politikoetan, blokeo etnikoari aurre egiteko Afrikako tradizioak gaurkotasunera ekarriaz, Estatu ereduak, baliabideen kontrola eta boterea aldatzeko borondatearekin. Horrela, kultura eta nortasun kolektiboak beraien gizarte aldaketaren motor gisa irudikatu ziren. Afrikako mugimendu feministek egindako lana aitortu beharrean gaude. Izan ere, Afrikako erresistentzia eta aldaketa- mugimendu gehienek emakumeen izenak dituzte, kasuan kasu, apartheid-aren kontrako borroka, Eritreako emakumeen iraultza feminista edo eta Nigeria bezalako herrialdeetako emakumeen indarra… “ama erreginetatik hasi eta emakumeen greba beldurgarrietara, Afrikako memoria historikoan emakumeen presentzia nabarmentzen da, Europan emakumeek izaten duten eragina erabat gaindituaz”. (Iniesta eta Roca, 2002: 38).

Sigue leyendo

¡Hablemos de África, hablemos en clave de futuro!

Cita

Es fácil idealizar la pobreza, para ver a los pobres como inherentemente carecen agencia y voluntad. Es fácil despojarlos de la dignidad humana, para reducirlos a objetos de lástima. Esto nunca ha sido más evidente que en la vista de África, desde los medios de comunicación, en el que se nos muestra la pobreza y los conflictos sin ningún contexto” Chimamanda Ngozi Adichie (escritora nigeriana)

África se muestra más implicada que nunca en los procesos de desarrollo internacionales e interior de muchos países, que dan una gran lección de compromiso a la comunidad internacional. Trece países africanos (Benin, Bostwana, Burkina Faso, Burundi, Camerún, Cavo Verde, Chad, Costa de Marfil; República Democrática del Congo, Djibouti; Eritrea, Etiopía y Guinea Ecuatorial) van a presentar de forma voluntaria el seguimiento de la Agenda 2030 sobre desarrollo sostenible, en el Foro Político de alto nivel de Naciones Unidas (10-19 Julio, Nueva York). De hecho, el continente africano ha sido un actor clave en las negociaciones sobre el programa de desarrollo posterior a 2015, que han derivado en la nueva Agenda 2030. Por el contrario, España, aún no ha iniciado los planes e indicadores de seguimiento de esta misma Agenda y muestra un escaso interés político por participar y aplicar los objetivos adoptados a nivel internacional.

Por ello, a pesar de las dificultades y enormes retos del continente, queremos visibilizar los avances, especialmente en materia de igualdad de género y éste 25 de mayo, Día Internacional de África, el Grupo Pro África, ponemos el acento en la reivindicación del activismo de las mujeres africanas en esta lucha por la igualdad.

Sigue leyendo

Afrikaltasuna eta konpromezua afrika egunean

Ez Afrika beltza ez da lurreko paradisua, ezta Afrika zuria infernuaren atea. 1990. urtean Clint Eastwoodek “Cazador Blanco corazón Negro” filmean John Hustonen “La Reina de Africa” filma grabatu baino lehen gertatutakoa isladatu zuen. John Huston Afrikara kanpoaldeko eszenatokian aurkitzeko aitzakiarekin joan zen Afrikara. Bertan zegoelarik, ekoizle eta beste taldekideen etsipenarentzat, bere helburu bakarra elefante bat ehizatzea zen.

Atzean utziko ditugu errealitate zein fikzioan oinarritutako gertakariak. Gaur egun, oraindik ere, Afrikara goaz paradisua aurkitzeko aitzakiarekin, baina ez gure artean eta bidean elefante hildako baino zerbait gehiago gera dadin.

Egia da Afrikako ekonomiek hazkunde tasak mantentzen dituztela. Garapenerako Afrikako Bankuak 2014urteko“ Afrikaren progresuaren jarraipena zenbakitan” informean nabarmentzen dute 2005tik 20 herrialde afrikar daudela gehien hazi diren 50 munduko ekonomien artean. Arrakasta makroekonomiko honek azkenaldian arrazoi desberdinengatik desalerazioa pairatzen dabil, besteak beste lehengaien salneurriaren jaitsieragatik. Hori dela eta aldaketa hauek afrikar ekonomietan eragindako aldaketen jarraipen bat burutu beharko da.

Gainera, Afrikako Munduko egunean, nazioartean Maiatzaren 25ean ospatzen dena, ezin ditugu alde batera utzi beste datu batzuk hauek Afrikaren beste ikuspuntu bat erakusten dute, aurrera ateratzen ari den Afrika batena. ACNUR-en azkenengo informeak, “Gerra mundua: Munduko joerak. 2014Ko behartutako lekualdatzeak”, islatzen du Saharaz hegoaldeko Afrikan pertsona errefuxiatuen kopurua handitu zela 5 urtez jarraian eta 2014. urte bukaeran 3,7 miloi izatera ailegatu zirela. Izan ere, sortu edo berpiztu diren 15 konfliktoen artean 8 Afrikan izan dira: Boli Kosta, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Libia, Afrika Erdiko Errepublika, Nigeriako ipar ekialdean, Hego Sudan eta Burundi. Gatazka zaharren gaiztotzeak eta berrien eztandak barneko lekualdatze masiboak eta populazio osoen exodoak eragin dituzte.

Sigue leyendo

Africanidad y compromiso en el día de África

25 de Mayo de 2016

Ni el África en Negro es el paraíso en la tierra ni el África en Blanco es la puerta de los infiernos. En 1990 el cineasta Clint Eastwood retrató en su película “Cazador Blanco, Corazón Negro” los diversos avatares que precedieron al rodaje de “La reina de África”, de John Huston. Huston viajó a África con el pretexto de localizar los exteriores. Una vez allí, para desesperación del productor y el resto del equipo, resultó que su único y verdadero objetivo era cazar un elefante.

Dejemos atrás estas escenificaciones basadas en realidad y leyenda. Pero, aun a día de hoy, viajamos a África con el pretexto de buscar el paraíso, aunque no entre en nosotros y quede algo más que elefantes moribundos en el camino.

Es cierto que las economías africanas mantienen tasas de crecimiento sin precedentes.  Entidades como el Banco Africano de Desarrollo (BAfD), en su informe Seguimiento del Progreso de África en Cifrasdel año 2014, señalan que desde 2005, 20 países africanos se encuentran entre los 50 que más han crecido entre las economías mundiales. Éxito macroeconómico que está sufriendo una desaceleración reciente por diversos impactos económicos como la caída en el precio de las materias primas y que obligará a hacer un seguimiento de las consecuencias de estos cambios en materia de políticas económicas africanas.

Sigue leyendo

África Post-2015

La aprobación de los Objetivos de Desarrollo del Milenio (ODM) en el año 2000, supuso un momento histórico de compromiso mundial por la reducción de la pobreza extrema y el hambre en el mundo, así como por un fuerte impulso a la educación y mejoras en la salud, la equidad de género y la sostenibilidad ambiental a través de una agenda formada por ocho grandes objetivos a cumplir precisamente en éste año 2015. El tiempo ha transcurrido inexorablemente y con motivo de la celebración del día de África (25 de mayo) vemos necesario hacer una reflexión de lo que todo éste periodo de compromisos ha supuesto para Africa Subsahariana.

Finalizado éste periodo de 15 años, se ha confirmado el balance negativo que indicaban hasta ahora todas las previsiones e informes de seguimiento intermedio. África Subsahariana, es de las pocas regiones, junto con Asia occidental, donde la mayoría de indicadores y metas para medir los ocho objetivos ha sufrido un avance mucho menor de lo esperado (pobreza extrema, alfabetización o salud materna, entre otros) e incluso ha experimentado un cierto retroceso (como es el caso, por ejemplo, de la meta que evalúa la proporción de la población con acceso a servicios de agua y saneamiento). Un dato especialmente preocupante, en este sentido, es observar cómo el número absoluto de personas que viven en la pobreza extrema ha pasado de 290 millones en 1990 a 414 millones en 2010 (un incremento del 43%), lo cual corresponde a más de un tercio del total mundial que vive en la indigencia. Es cierto que los avances en erradicación del hambre o de descenso de la mortalidad infantil presentan resultados un poco más favorables, pero hay que considerarlos insuficientes para lo esperado.

Sigue leyendo